PULAU PINANG, 1 Mei 2026 – Pulau Pinang berjaya laksanakan pemindahan buah pinggang pertama di hospital swasta di Utara Malaysia oleh Island Hospital Pulau Pinang menandakan satu pencapaian penting dalam landskap penjagaan kesihatan negara.
Sebelum ini, kebanyakan rawatan pemindahan tertumpu di Kuala Lumpur, memaksa pesakit dari Utara meninggalkan keluarga, pekerjaan dan sistem sokongan untuk tempoh yang panjang.
Kini, dengan adanya perkhidmatan ini di Pulau Pinang, pesakit boleh menjalani rawatan dan pemulihan dalam persekitaran yang lebih dekat dan selesa.
Dari sudut perubatan, pemindahan buah pinggang kekal sebagai rawatan paling ideal bagi pesakit kegagalan buah pinggang tahap akhir, menawarkan kualiti hidup yang jauh lebih baik berbanding dialisis jangka panjang.
Kekurangan sumber buah pinggang kekangan terbesar
Pakar Urologi Island Hospital Penang, Dr S. Sritharan mengakui bahawa teknologi bukanlah masalah utama sebaliknya Kekangan sebenar ialah kekurangan sumber buah pinggang.
Pada masa ini, sumber utama masih datang daripada ahli keluarga terdekat atau pasangan, serta pendermaan organ selepas kematian otak.
“Namun di Malaysia, walaupun seseorang telah menyatakan hasrat untuk menderma sebelum meninggal dunia, persetujuan keluarga masih diperlukan. Ini menyebabkan banyak peluang terlepas pada saat-saat kritikal.
Dr S. Sritharan
Oleh itu, beliau menekankan bahawa masyarakat bukan sahaja perlu mempunyai kesedaran untuk menderma, tetapi yang lebih penting ialah berkomunikasi dengan ahli keluarga agar hasrat tersebut difahami dan dihormati.
“Penderma organ bukan sekadar mendaftar, tetapi perlu mengambil inisiatif berbincang dengan keluarga supaya keputusan mereka difahami dan dihormati. Jika tidak, hasrat tersebut mungkin tidak dapat dilaksanakan akhirnya.
Apabila ditanya tentang makna pembedahan ini kepada beliau, beliau tidak menekankan “kes pertama” atau “kejayaan teknologi”, sebaliknya kembali kepada perkara paling asas, iaitu “membolehkan pesakit tidak perlu pergi jauh untuk mendapatkan rawatan”.
Bagi beliau, nilai terbesar pembedahan ini adalah mengurangkan penderitaan pesakit dan membolehkan mereka menjalani rawatan serta pemulihan dalam persekitaran yang lebih selesa dan dikenali.
Beliau menggambarkannya sebagai satu proses “membawa perkhidmatan kesihatan kembali ke dalam kehidupan pesakit” dan merupakan sumber kepuasan paling langsung bagi seorang doktor.
Konsep budaya, kebimbangan psikologi halang pendermaan buah pinggang
Dari perspektif nefrologi, Pakar Internal Medicine/Nefrologi Island Hospital Penang, Dr. Vijaya mempunyai pandangan yang lebih menyeluruh.
Beliau menyatakan bahawa pemindahan buah pinggang bukan lagi satu masalah dari sudut perubatan, malah telah dilaksanakan secara meluas di beberapa negara membangun.
Namun, di Malaysia, perkembangannya agak perlahan, dan faktor utama melibatkan sumber, institusi serta kesedaran masyarakat.
Beliau menyatakan secara terus terang bahawa bilangan hospital kerajaan yang mampu menjalankan pemindahan adalah terhad, dan kawasan Utara Malaysia telah lama kekurangan perkhidmatan berkaitan. Ketidakseimbangan pengagihan sumber ini secara langsung menjejaskan akses pesakit kepada rawatan.
“Dalam realiti, ramai pesakit tempatan meninggal dunia ketika menunggu buah pinggang yang sesuai, yang menunjukkan betapa pentingnya meningkatkan kesedaran tentang pendermaan.
“Ini bukan sahaja isu perubatan, tetapi juga cabaran di peringkat dasar awam. Pada masa yang sama, kadar pendermaan yang rendah turut menjadi faktor utama,” katanya.
Beliau menegaskan bahawa ini bukan berpunca daripada halangan agama, kerana kebanyakan agama utama menyokong pendermaan organ. Halangan sebenar selalunya datang daripada faktor budaya dan kebimbangan psikologi.
Ancaman krisis dialisis
Dari sudut ekonomi pula, beliau menambah bahawa Malaysia berdepan potensi “krisis dialisis”. Dengan peningkatan jumlah pesakit penyakit buah pinggang kronik, bilangan pesakit dialisis dijangka meningkat dengan ketara pada masa hadapan.
Dialisis bukan sahaja mahal, malah turut disertai komplikasi seperti penyakit kardiovaskular dan jangkitan, sekali gus meningkatkan beban sistem kesihatan.
“Pemindahan adalah satu-satunya cara untuk menangani masalah ini secara menyeluruh, tetapi ia memerlukan kesediaan untuk melabur sumber terlebih dahulu.”
Kelebihan prosedur pemindahan moden
Dengan kemajuan teknologi, prosedur kini lebih selamat dan kurang invasif, menggunakan teknik laparoskopi yang mempercepatkan pemulihan.
Penderma biasanya boleh keluar hospital dalam masa sekitar tiga hari, manakala penerima dalam tempoh kira-kira lima hari. Malah, buah pinggang baharu boleh mula berfungsi hampir serta-merta selepas pembedahan.
Penting untuk difahami bahawa penderma masih boleh menjalani kehidupan normal walaupun dengan satu buah pinggang, selagi mereka sihat.
Namun, setiap kes melalui saringan yang ketat kerana prinsip utama perubatan adalah untuk tidak memudaratkan mana-mana pihak.
Cabaran kelestarian pendermaan organ
Walaupun teknologi dan kepakaran semakin berkembang, cabaran terbesar masih terletak pada kekurangan penderma.
Di Malaysia, pendermaan organ masih rendah disebabkan faktor kesedaran, budaya dan keperluan mendapatkan persetujuan keluarga walaupun individu telah mendaftar. Ini menyebabkan ramai pesakit terpaksa menunggu lama, malah ada yang tidak sempat menerima rawatan.
Kisah kejayaan ini turut disertai nilai kemanusiaan yang menyentuh hati, termasuk kes seorang individu yang sanggup menderma buah pinggang kepada rakannya membuktikan bahawa pemindahan bukan sekadar prosedur perubatan, tetapi juga tentang harapan dan kehidupan baharu.
Secara keseluruhan, kejayaan ini bukan sahaja membuka akses rawatan di Utara Malaysia, tetapi juga menjadi peringatan bahawa walaupun teknologi sudah tersedia, perubahan sebenar bergantung kepada kesedaran dan sokongan masyarakat terhadap pendermaan organ.
